Ogrodzenia - bramy ogrodzenia

Bramy kute W Polsce po pierwszej wojnie światowej wyłoniły się dwie, dość przeciwstawne, tendencje w architekturze. Pierwsza, popularna w kołach względnie zamożnych oraz instytucjach państwowych, fawory­zowała budowę obiektów i ogro­dzeń w duchu neorenesansu czy też noeklasycyzmu polskiego. Drugi kierunek skłaniał się ku konstruktywizmowi, tj. do prostych bezprofilowych murków lub prostych krat drewnianych oraz bezpretensjonalnych krat metalowych. Rodzima pomysłowość oraz wpływy zachodnie odgrywały tu zasadniczą rolę.
Bramy kute Decyzja polega często na rozwiązaniu dylematu, czy w ogóle robić ogrodzenie, czy też zaniechać jego budowy. Jeden z pierwszych publicznych parków w Europie, Ogród Saski w Warszawie, był ogrodzony od czasu swego powstania, tj. XVIII w, aż do naszych czasów. Nazwa tradycyjna placu Za Żelazną Bramą wiąże się z kutym żelaznym ogro­dzeniem Ogrodu Saskiego i jego żelazną bramą, zlokalizowaną na głównej osi Pałacu Saskiego i ogrodu, na tzw. Osi Saskiej. Dziś została tylko nazwa historyczna: Żelazna Brama, a z monumentalnego ogrodzenia zachował się jedynie symboliczny cokół.
Bramy kute W Polsce jednak działki budowlane domków jednorodzinnych i ogródki działkowe są na ogół ogrodzone. W pewnych regionach tradycje wiejskie i miejskie doprowadziły do wytworzenia pewnego stylu rozwiązań architektonicznych ogrodzeń. W okolicach lesistych i górskich budowano ogrodzenia z prostych i długich płazów i belek, później zdobionych i chronionych daszkami z desek i gontów.
Bramy kute Często nie musimy stosować ogrodzenia, jeżeli wystarczy tylko wizualne wydzielenie jakiegoś ob­szaru (np. trawnika czy klombu, a nawet działek mieszkalnych), jak miało to miejsce np. w eksperymentalnych osiedlach domków fińskich na Polu Mokotowskim i w Ujazdowie w Warszawie. Duńczycy i Finowie na przykład w swoich nowych osiedlach miejskich i podmiejskich wkomponowują budynki bezpośrednio w naturalny teren (w miarę możliwości zalesiony) bez realizacji lokalnych dróżek osiedlowych i ogrodzeń.
Bramy kute Renesans i barok, a później klasycyzm wprowadziły do murów kamiennych i ceglanych białe i barwne tynki oraz akcenty rzeźbiarskie i malarskie. Zaczęto łączyć także mury z ażurami krat drewnianych i metalowych. W niewielkich osadach, takich jak np. leśniczówki, rozproszone zagrody wiejskie itp., i w zabudo­wie wiejskiej oraz miejskiej powsta­wał problem, czy budować dom i ogrodzenie w sposób stary, tradycyjnie wypróbowany, czy też inaczej, według aktualnej mody i bo­gato, aby odróżnić się zdecydowanie od sąsiadów i otoczenia. W okresie klasycyzmu obowiązywały pewne kanony, które dotyczyły również ogrodzenia; dopuszczało się jedynie akcenty, często oryginalne i monumentalne, takie np. jak bramy miejskie i pałacowe, a także inne obiekty o wybitnie indywidualnym wyrazie architektonicznym.
Bramy kute Po drugiej wojnie światowej zniszczenia wojenne, polityka odbudowy oraz znaczny wzrost stopnia urbanizacji wywołały dość daleko idące, często negatywne zmiany architektoniczne w naszym krajobrazie. Szczególnie tępione drewniane elementy bram kutych zostały szybko i skutecznie zastąpione siatkami i prefabrykatami różnego rodzaju. W związku z dziką zabudową zaśmieciły one i zwulgaryzowały znacznie pejzaż architektoniczny naszych wsi i miast, a szczególnie osiedli podmiejskich o nie kontrolowanej zabudowie.
Bramy kute Trzebieże i wylesienia powodowały z czasem stosowanie ogrodzeń drewnianych różnego typu o mniejszym zużyciu drewna: z żerdzi, cierni, listew, plecionek z chrustu, z desek itp. Obfitość kamieni narzutowych, granitowych lub innych łatwo obrabialnych
Wprowadzenie ceramiki budowlanej (u nas już w średniowieczu, na przełomie XII i XIII w.) rozpo­wszechniło cegłę do budowy domów, a także ogrodzeń.
Bramy kute Zastosowane materiały, konstrukcje, a także geometria ogrodzeń dają różne efekty. Różne też są koszty i możliwości inwestora dysponowania materiałami budowlanymi. Osobny problem stanowi do­bór fachowców, narzędzi, środków itd. Przy wyborze rodzaju ogrodzenia dużą rolę odgrywają lokalne tradycje kulturowe, zasoby materialne inwestorów, a także przepisy, które nakazują lub dopuszczają takie czy inne rozwiązania lub wręcz zabraniają stosowania pewnych materiałów i technik na danym obszarze.
Bramy kute Konstruktywizmowi towarzyszył umiar i zdrowy rozsądek w stosowaniu ozdób, dzięki czemu ustrzegliśmy się w naszej architekturze, w tym również i w architekturze ogrodzeń - ogrodzenia kute, szokujących udziwnień. Na wsi przeważały nadal tradycyjne rozwiązania regionalne.